Plan finansowy w biznesplanie ma pokazać nie tylko, czy przychody mogą pokryć koszty, lecz także czy przedsięwzięcie będzie miało środki na płatności w odpowiednim czasie. Dodatni wynik nie gwarantuje dostępnej gotówki, a planowane finansowanie nie jest równoznaczne ze środkami potwierdzonymi i dostępnymi na czas.
Założenia sprzedaży i kosztów w prognozie finansowej
Prognoza sprzedaży powinna pokazywać, skąd biorą się planowana cena i liczba sprzedanych jednostek w danym okresie. Sam udział w rynku nie wyjaśnia, jak przedsięwzięcie dotrze do nabywców ani ile zamówień może zrealizować. Założenia powinny więc łączyć dostęp do klientów i warunki zakupu z czasem realizacji oraz pojemnością wykonawczą, czyli liczbą jednostek możliwych do wykonania przy dostępnych zasobach i czasie.
Po stronie kosztów oddziel koszty zmienne przypadające na jednostkę od kosztów stałych. Różnica między ceną a kosztem zmiennym jednostki to marża pokrycia: służy pokryciu kosztów stałych i wypracowaniu wyniku. Istotne parametry zapisz w rejestrze założeń, tak by można było ustalić ich podstawę i aktualizować je wraz ze zmianą warunków:
- Wartość i jednostka — określają, czego dotyczy parametr, np. ceny lub kosztu przypadającego na jednostkę.
- Okres — przypisuje założenie do ram czasowych prognozy, co pozwala zestawić sprzedaż z planem realizacji.
- Podstawa — pokazuje, z czego wynika przyjęta cena, liczba sprzedanych jednostek lub koszt, zamiast opierać prognozę na samym udziale w rynku.
- Data i status — wskazują, kiedy założenie zapisano oraz czy pozostaje aktualne.
Wynik finansowy a rzeczywiste przepływy pieniężne
Dodatni wynik finansowy nie gwarantuje, że firma będzie miała pieniądze na bieżące płatności. Rachunek wyniku ujmuje przychody i koszty w odpowiednich okresach, natomiast przepływy pieniężne pokazują, kiedy środki rzeczywiście wpływają na konto i z niego wypływają. Sprzedaż z odroczonym terminem płatności może więc zwiększyć przychód, zanim klient ureguluje należność; podobnie koszt okresu nie musi oznaczać płatności w tym samym terminie. Jeśli wypłaty przypadają przed wpływami, firma może mieć niedobór gotówki mimo dodatniego wyniku.
Inaczej w obu ujęciach wygląda także zakup urządzenia. Zapłata za nie jest wydatkiem w chwili zakupu, a samo urządzenie może być ujmowane jako aktywo. Późniejsza amortyzacja obciąża wynik, ale nie jest kolejnym wypływem pieniędzy — wydatku zakupowego nie należy więc ponownie odejmować od gotówki.
Przy długu wpływ pożyczonego kapitału nie jest przychodem ze sprzedaży, a jego spłata nie jest tym samym co koszt odsetek. Zwrot kapitału zmniejsza zadłużenie i oznacza wypływ gotówki; odsetki są odrębnym kosztem finansowania, który również trzeba ująć jako płatność w odpowiednim terminie. Prognoza wyniku i prognoza gotówki odpowiadają zatem na różne pytania: pierwsza pokazuje opłacalność, druga — dostępność środków w konkretnym momencie.
Jak wyliczyć lukę finansową przedsięwzięcia
Lukę finansową wyznacza najniższe skumulowane saldo gotówki w prognozie sporządzonej przed uwzględnieniem finansowania. Od wymaganego zapasu gotówki odejmij to saldo: jeśli wynik jest dodatni, wskazuje kwotę potrzebną do utrzymania zapasu; jeśli saldo nie spada poniżej zapasu, w prognozowanych okresach luka nie występuje.
Sprawdź również, kiedy saldo schodzi poniżej wymaganego poziomu — to pokazuje okres niedoboru. Jeśli prognoza jest miesięczna, może nie ujawnić większej luki powstającej wewnątrz miesiąca, dlatego przy nierównomiernie rozłożonych płatnościach znaczenie ma ich dokładniejszy rozkład w czasie. Wydatki startowe uwzględnione już w skumulowanym saldzie nie powinny być doliczane ponownie.
Dopasowanie źródeł finansowania do terminów i kwot
Źródła finansowania zestaw z potrzebą według kwoty i terminu dostępności, a przy każdym wskaż formę oraz status potwierdzenia. Sama zgodność sum nie wystarczy: środki zmniejszają lukę tylko wtedy, gdy będą dostępne przed terminem płatności, na którą są potrzebne. Planowany wkład właściciela lub złożony wniosek o kredyt nie oznacza jeszcze przyznanego finansowania, dlatego nie należy przedstawiać ich jako pewnego wpływu.
Jeśli środki zależą od decyzji finansującego albo spełnienia warunków uruchomienia, pokaż tę zależność i planowany termin osobno od finansowania potwierdzonego. Niewykorzystany limit można opisać jako warunkowo dostępną możliwość finansowania, ale nie jako gotówkę; nie licz też jednocześnie limitu i późniejszego uruchomienia tej samej kwoty.
Przy długu uwzględnij zarówno wpływ środków, jak i późniejsze wypływy: spłatę kapitału oraz odsetki. Po ich ujęciu ponownie sprawdź, czy środki wystarczą w terminach wymaganych płatności.
Kontrola spójności planu finansowego
Kontrola spójności pozwala wychwycić błędy, które mogą zmienić wynik, saldo gotówki albo wykonalność planu. Zestawienia powinny opierać się na zgodnych założeniach, a wartości przenoszone między nimi nie mogą być liczone ponownie.
- Jednostki i okresy: porównuj dane wyrażone w tych samych jednostkach i przedziałach czasu; sprawdź też, czy saldo końcowe gotówki z jednego okresu odpowiada saldu początkowemu następnego.
- Pojemność wykonawcza: zestaw planowaną sprzedaż z liczbą jednostek, które przedsięwzięcie może wykonać, oraz zakresem zasobów potrzebnych do ich realizacji.
- Podwójne ujęcie kosztów: sprawdź, czy ta sama pozycja nie została doliczona ponownie w innym zestawieniu, na przykład po uwzględnieniu jej już w kosztach stałych.
- Uzgodnienie bilansu: w zamkniętym modelu wartość majątku powinna być równa sumie kapitału i zobowiązań.
Gdy zmienia się wspólne założenie, zaktualizuj wszystkie zależne zestawienia, aby nie opierały się na różnych wersjach planu. Zgodność rachunkowa, w tym poprawny bilans prognozowany, nie potwierdza jednak, że rynek zapewni zakładaną sprzedaż.
Najnowsze komentarze