Zakup firmowy nie staje się środkiem trwałym tylko dlatego, że jest drogi albo wykorzystywany w działalności — liczą się także jego charakter, przeznaczenie i przewidywany czas używania. Status środka trwałego jest odrębną kwestią od prawa do amortyzacji: nie każdy składnik spełniający kryteria można amortyzować podatkowo.
Definicja środka trwałego i składniki majątku, które obejmuje
W przepisach o podatku dochodowym środek trwały to rzeczowy składnik majątku. Do tej kategorii mogą należeć m.in. budynki niemieszkalne, budowle, maszyny, urządzenia i środki transportu. Nie obejmuje ona każdego firmowego wydatku ani wszystkich rodzajów aktywów: prawo do korzystania z programu komputerowego może w określonych warunkach stanowić odrębną kategorię wartości niematerialnych i prawnych.
Warunki uznania składnika za środek trwały
O uznaniu składnika za środek trwały nie przesądza sam zakup ani jedna cecha rzeczy. Trzeba łącznie ocenić jej kategorię, związek z podatnikiem, stan w chwili przyjęcia do używania oraz planowane wykorzystanie:
- Własność lub współwłasność — składnik powinien należeć do podatnika w całości lub części.
- Nabycie albo wytworzenie — powinien zostać nabyty lub wytworzony przez podatnika.
- Kompletność i zdatność do używania — ocenia się je w dniu przyjęcia składnika do używania. Rzecz wymagająca jeszcze istotnego montażu, konfiguracji, odbioru lub niezbędnego doposażenia może nie być wtedy gotowa do pracy.
- Przeznaczenie gospodarcze — składnik ma być wykorzystywany w działalności albo oddany do używania na odpowiedniej podstawie.
- Przewidywany okres używania — chodzi o racjonalną prognozę wykorzystania w działalności sporządzaną w dniu przyjęcia, a nie o to, jak długo rzecz mogłaby technicznie działać.
Przykłady środków trwałych i składników, które nimi nie są
O kwalifikacji decyduje nie sama nazwa przedmiotu, lecz jego przeznaczenie oraz charakter prawa, na podstawie którego przedsiębiorca z niego korzysta. Dlatego podobna rzecz może być składnikiem majątku używanym w działalności albo zapasem przeznaczonym do sprzedaży.
- Sprzęt i pojazd — należący do przedsiębiorcy, kompletny i zdatny do pracy laptop używany w działalności przez okres dłuższy niż rok może być środkiem trwałym; analogicznie może być kwalifikowany samochód spełniający właściwe warunki.
- Składnik używany — maszyna, narzędzie ani pojazd nie są wykluczone z tej kategorii tylko dlatego, że zostały kupione jako używane.
- Towar handlowy — rzecz kupiona z zamiarem odsprzedaży pozostaje zapasem, a nie środkiem trwałym używanym przez przedsiębiorcę.
- Prawo do programu — licencja lub inne prawo do programu może być wartością niematerialną i prawną, a nie rzeczowym środkiem trwałym.
- Rzecz wynajmowana — przy typowym najmie cudzej rzeczy najemca zazwyczaj nie nabywa zwykłego środka trwałego do własnej amortyzacji podatkowej.
Wartość 10 000 zł a status środka trwałego i amortyzacja
Kwota 10 000 zł nie rozstrzyga, czy składnik jest środkiem trwałym — decydują o tym kryteria jego kwalifikacji, a nie sama cena zakupu. Wartość początkowa ma natomiast znaczenie dla sposobu rozliczenia podatkowego. Przy środku trwałym o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł przepisy PIT przewidują, po spełnieniu właściwych warunków, możliwość rozliczenia wydatku bez standardowych odpisów, dokonania jednorazowego odpisu albo amortyzacji na zasadach ogólnych. Podstawy tych wariantów wskazują m.in. art. 22d ust. 1 i art. 22f ust. 3 ustawy o PIT; przed wyborem sposobu trzeba sprawdzić aktualne warunki i przepisy szczególne.
Także status środka trwałego nie oznacza automatycznie prawa do amortyzacji podatkowej. Grunty i prawa użytkowania wieczystego gruntów nie podlegają amortyzacji; wyłączone są również określone budynki i lokale mieszkalne oraz wskazane spółdzielcze prawa mieszkalne. Kwalifikację składnika do majątku firmy i możliwość dokonywania odpisów należy więc oceniać odrębnie.
Najnowsze komentarze