Po śmierci ubezpieczonego saldo widoczne w ZUS nie musi oznaczać kwoty, którą rodzina może podzielić między siebie. Inne zasady dotyczą zapisów na głównym koncie, a inne środków na subkoncie; znaczenie ma też to, czy zmarły należał do OFE lub pobierał już emeryturę.
Jakie środki z subkonta ZUS podlegają podziałowi po śmierci
Saldo głównego konta ZUS służy do ustalania emerytury i co do zasady nie jest indywidualnym majątkiem dzielonym między spadkobierców po śmierci ubezpieczonego. Inaczej traktuje się środki zapisane na subkoncie: podlegają ustawowemu podziałowi między innymi po śmierci ubezpieczonego, a w określonych przypadkach także po ustaniu wspólności majątkowej.
Nie oznacza to jednak, że bliscy otrzymają w gotówce całą sumę widoczną na koncie emerytalnym. Podział dotyczy środków objętych odpowiednimi zasadami, a jego wynik nie musi być wypłatą gotówkową — część może zostać przekazana na inne subkonto.
Komu przypadają środki: małżonek, osoby wskazane i spadkobiercy
Podział zaczyna się od ustalenia, jaka część środków na subkoncie należała do majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową. Nie oznacza to podziału całego salda na pół: trzeba uwzględnić okres trwania wspólności oraz to, czy część zapisów nie dotyczyła majątku osobistego zmarłego.
Pozostałe środki przypadają osobom skutecznie wskazanym przez zmarłego, zgodnie z dyspozycją i określonymi w niej udziałami. Uprawnionym może być ktoś, kto nie jest spadkobiercą ustawowym, dlatego sam dokument potwierdzający dziedziczenie nie przesądza o prawie do całości środków. Jeśli nie ma skutecznego wskazania, pozostała część podlega zasadom spadkowym. Małżonek może więc mieć prawo do części wynikającej ze wspólności, a jednocześnie nie być jedyną osobą uprawnioną.
Od czego zacząć, gdy zmarły należał do OFE
Jeśli zmarły miał subkonto w ZUS i w chwili śmierci był członkiem OFE, sprawę rozpoczyna się co do zasady w funduszu. To OFE ustala podział zgromadzonych w nim środków, a następnie przekazuje ZUS informację potrzebną do podziału subkonta.
- Ustal właściwe OFE. Zgłoś funduszowi śmierć jego członka i sprawdź, jakie dokumenty są potrzebne w tej sprawie. Jeśli nie znasz nazwy OFE, możesz zwrócić się do ZUS o informację zgodnie z procedurą tej instytucji.
- Zgłoś sprawę w OFE. Przekaż wymagane dokumenty, aby fundusz mógł ustalić podział środków zgromadzonych w OFE.
- Poczekaj na informację przekazaną do ZUS. OFE zawiadamia ZUS o osobach uprawnionych i przypadających im udziałach. Na tej podstawie ZUS dokonuje odpowiedniego podziału subkonta.
Nie należy traktować tej sprawy tak, jakby zaczynała się od odrębnego wniosku kierowanego bezpośrednio do ZUS.
Jak złożyć w ZUS wniosek USS, gdy zmarły nie należał do OFE
Jeśli zmarły nie był członkiem OFE albo nie miał już aktualnego członkostwa, sprawę dotyczącą subkonta rozpoczyna się bezpośrednio w ZUS. Osoba uprawniona składa formularz USS — wniosek o transfer lub wypłatę środków. ZUS nie prowadzi tej procedury automatycznie dla wszystkich rodzin, dlatego samo zgłoszenie śmierci nie zastępuje wniosku.
Przygotowując USS, dopasuj informacje i załączniki do swojej sytuacji:
- Wskaż zmarłego i siebie — formularz powinien pozwolić ZUS zidentyfikować osobę ubezpieczoną oraz wnioskodawcę; przygotuj dokumenty potwierdzające tożsamość.
- Udokumentuj podstawę uprawnienia — zależnie od sytuacji mogą być potrzebne dokumenty dotyczące wspólności majątkowej, jeśli wnioskuje małżonek, albo dziedziczenia, jeśli wnioskuje spadkobierca.
Nie jest to formularz właściwy dla każdej sprawy po śmierci ubezpieczonego ani wniosek o wypłatę gwarantowaną. Aktualny USS i jego pouczenie pobierz ze strony ZUS, a wymagane załączniki dobierz do swojej roli i sytuacji.
Co sprawdzić, gdy zmarły pobierał już emeryturę
Po rozpoczęciu pobierania emerytury nie zakładaj, że całe historyczne saldo subkonta ZUS podlega podziałowi na zwykłych zasadach. Przy przejściu na emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym środki z subkonta co do zasady uwzględnia się przy obliczaniu świadczenia, ale nie przesądza to o prawie rodziny do wypłaty po śmierci emeryta.
Sprawdź decyzję emerytalną, rodzaj świadczenia, datę nabycia prawa do świadczenia, miesiąc pierwszej wypłaty i datę śmierci. Według zasad ZUS wypłata gwarantowana może przysługiwać w szczególnych przypadkach. Nie jest to automatyczny zwrot całego salda ani ten sam tryb co USS; bieżący stan subkonta nie stanowi sam w sobie kwoty należnego świadczenia.
Najnowsze komentarze